Bir yaşından önce yumurta verilir mi?

"Bebeğim sekiz aylık. Gün aşırı bir yumurta yediriyorum.  Arkadaşım, çok fazla olduğunu haftada bir yemesi gerektiğini söyledi. Haftada üç yumurta çok mu fazladır? Ne gibi sakıncası olur?"

Yumurta zengin bir protein, yağ ve vitamin kaynağıdır. Bu nedenle bebek beslenmesinde sık kullanılan bir yiyecektir. Yumurta ile ilgili endişeler, yumurta proteinine karşı allerjik reaksiyon gelişme olasılığının yüksek oluşudur. Yumurta allerjisi olarak bilinen durum sık görülür. İlk altı ay içinde bebeğin protein ihtiyacı sadece anne sütü ile karşılanabildiği için ilave protein kaynağına gerek yoktur. Ancak, ikinci altı aylık dönemde, anne sütü bebeğin protein ve demir ihtiyacını karşılamaz. Yumurta bu amaçla kullanılabilecek besinler arasında yer alır.

Bebeğe yumurta başlanacağı zaman dikkat edilmesi gereken bazı konular vardır.  Allerjik özelliği çok belirgin olduğu için daima çok küçük bir miktar verilerek başlanır. Genelde tercih edilen yumurta sarısının sekizde biridir. Sonraki gün içinde bebekte deride döküntü, kusma, ishal gibi belirtilerin ortaya çıkıp çıkmayacağı gözlenir. Eğer bir sorun çıkmazsa, ertesi gün yumurta miktarı biraz daha arttırılır. Böylece bebek, bir hafta içinde bir yumurta sarısını yiyebilecek noktaya gelir.

Yumurtanın beyazındaki “avidin” adı verilen maddenin allerjik özelliği nedeniyle bir yaşından önce verilmesi tercih edilmez. Bir yaşından sonra bebek yumurtayı hem beyazı hem de sarısı ile birlikte yiyebilir.

Bebek iki yaşına gelinceye kadar, yumurtanın kolesterol içeriği için endişe etmeye hiç gerek yoktur. Eğer ailede kolesterol yüksekliği (“hiperkolesterolemi”) hikâyesi varsa, doktorunuza danışarak bebekte de kolesterol tayini yapılması uygun olur.

Prof. Dr. Benal Avcı Büyükgebiz

Genel Prensipler:

1-Yulafı sofranızdan eksik etmeyin. 100 gr yulafta bulunanlar;
53 mg kalsiyum, 405 mg fosfor, 4,5 mg demir, 268 mg potasyum.
Aynı zamanda iyi bir magnezyum deposu olduğu için; büyüme hormonu olarak bilinin auxina hormonu üretimine katılır. Kalsiyum ve fosfor da kemik gelişimini hızlandırır. Vücut tazelenir. Özellikle sık hastalanan bebeklere önerilir.
2-Kalsiyum grubu gün içerisinde mutlaka verilmelidir. Süt, peynir vb.
3-Her gün et ve baklagillerden biri mutlaka listede olmalıdır.
4-Her gün (düzenli et verilen çocuklarda gün aşırı)1 yumurta çocuğa yedirilmelidir.
5-Günde 2 kez mutlaka sebze verilmelidir.
6-Günde 1-2 kez meyve yenmelidir.Fazladan 1 öğün meyve vermek sebzenin yerini tutabilir.Taze sıkılmış meyve suları da, meyve yerine geçebilir.
7-Tahıl grubunun tüketimi önemlidir. Çocuğunuza ekmeği, tam buğday, çavdar, yulaf ekmeklerini dönüşümlü kullanarak tükettirmelisiniz.
8-Farklı meyveler, farklı “antioksidan” besinler, farklı vitamin ve mineraller içerir.
Şöyle ki:
-C vitamini dişetleri için gereklidir, demir emilimini hızlandırıp beynin gelişimini sağlar.
-Beta-karoten koruyucudur ve dokuların normal büyümesini, görme gücünü sağlayan A vitaminine çevrilir. Beta-karotenin en iyi kaynağı ise mangodur.
-Brokoli gibi yeşil yapraklı sebzeler B vitamini açısından zengindir.
-Farklı çeşitlerde ve renklerde meyve (ve sebze) tüketimi, farklı miktarlarda vitamin ve mineral alımı sağladığından önemlidir.
9-Bebeğinize yemek pişirirken daha çok buharda haşlama ve fırında pişirme yöntemini tercih edin. Çünkü sulu pişirmelerde vitamin kayıpları oldukça yüksektir. Düdüklü tencerede pişirme süresi kısalır; bu sayede gıdaların besin değeri korunur.
10-Bebeğinizin yemeklerine pişme işlemi bittikten sonra, sızma zeytinyağı veya mısırözü yağı koyun.
11-Sebze ve meyveleri üzerinde kalmış olabilecek tarım ilaçlarına karşı, bebeğinize vermeden önce içine 1 kaşık sirke eklenmiş su dolu bir kapta bekletin, iyice durulayın veya soyarak verin.
12-Bebeğiniz için pişirdiğiniz yemeği 2 günden fazla saklanmayın ve 1 kereden fazla ısıtmayın. 

Günlük Besin İhtiyacı Nasıl Karşılanabilir?

Alması gereken kalori 1000-2000 arası.

Protein (dört bebek porsiyonu): Her bir porsiyon; 3/4 bardak süt, yarım bardak yoğurt, 3 çorba kaşığı peynir, 1 tam yumurta, 20-30 gr. balık, tavuk veya kırmızı et.

C vitaminli besinler (iki veya daha fazla bebek porsiyonu): Her bir porsiyon; Yarım portakal, çeyrek bardak çilek, çeyrek bardak portakal suyu, çeyrek brüksel lahanası, yarım bardak pişirilmiş yeşillik, çeyrek yeşil biber, bir küçük soyulmuş domates.

Kalsiyumlu besinler (dört bebek porsiyonu): Her bir porsiyon; 2/3 bardak süt, 20 gr. peynir, 30 gr balık (somon, hamsi)

Yeşil yapraklı ve sarı sebzeler ve sarı meyveler (iki veya daha fazla bebek porsiyonu): Her bir porsiyon;1 taze orta boy kayısı, yarım büyük şeftali, 2-3 çorba kaşığı pişmiş yeşillik, çeyrek havuç, bir küçük domates, çeyrek büyük kırmızı biber.

Diğer meyve ve sebzeler (iki veya daha fazla bebek porsiyonu): Her bir porsiyon; Yarım elma, bir ufak muz, çeyrek bardak elma suyu, çeyrek bardak dilimlenmiş mantar.

Tam tahıl ve diğer konsantre kompleks karbonhidratlar (altı veya daha fazla bebek porsiyonu): Her bir porsiyon; Yarım dilim tam tahıl ekmeğine veya 2-4 tam tahıl krakerine eşittir.

Demir zengini besinler (hemen her gün bir miktar): Kırmızı et, soya, buğday, tam tahıl, karaciğer ve diğer sakatatlar (kolestrol nedeni ile az verilmelidir), ıspanak (nitrat ve oksalik asit düzeyi yüksektir. Az verilmelidir).

Yağlı besinler (altı ila yedi bebek porsiyonu): Her bir porsiyon;1-2 çorba kaşığı zeytinyağı, tereyağı, bir buçuk çorba kaşığı krem peynir, 1 yumurta, 2/3 bardak süt, 3/4 bardak yoğurt, 1 çorba kaşığı kremab Bir bebek yağ ihtiyacını içtiği tam yağlı süt, peynir ve yoğurttan yediği etten ve yumurtadan rahatlıkla karşılar. İlave hayvansal yağ ihtiyacı yoktur.

Tuzlu besinler: İlave tuza gerek yoktur. Bir bebek yediği peynirden sütten ve yumurtadan gereken sodyumu alır. Bebeğiniz besinlerini hazırlarken tuz kullanmayın. Çok tuzlu besinleri yasaklayın ( cips, kraker, yeşil zeytin gibi). Eğer tuz kullanımı yapıyorsanız, tuz iyotlu olsun.

Sıvılar (dört ila altı bardak): Bir bebek yediği her şeyden sıvı alır. Hazırladığınız besinlerin , çorbaların, meyvelerin ve sebzelerin %80'i sudur. Ancak ilave 4-5 bardak su içmesini de sağlayın.

1 bardak su

2 tatlı kaşığı irmik

1 armut veya elma

Meyvenin kabuklarını ve çöpünü çıkararak böl. Hepsini bir tencereye koy ve ağır ateşte pişir.

4 çorba kaşığı bebeklere özel prinç unu

½ muz

4 çorba kaşığı üzüm suyu

200 ml su

Prinç unu ve suyu ağır ateşte muhallebi kıvamına getirip içine meyveleri ekleyiniz.

1 su bardağı organik süt (1 küçük kavanoz)

1 çay kaşığı yoğurt

Sütü ılık-sıcak arası kıvama getirip 1 çay kaşığı yoğurt ekleyiniz. Ağzını kapatıp. Folyo ve havlu ile sarmalayıp 5 saat dinlenmeye bırakınız. Sonra kapağını açarak buzdolabında 1 saat bekletiniz. Hazırladığınız bu yoğurdu dilediğiniz meyve ile karıştırabilirsiniz.

Hazırladığınız meyveli karışımdan ertesi günü 1 çay kaşığı bırakarak mayayı meyveli yoğurttan kullanırsanız. Mayalan yoğurt da meyve tadında olacaktır.

2 dilim tuzsuz etimek

½ muz

1 adet elma suyu

1 çorba kaşığı irmik

150 cc organik süt

Tuzsuz etimeği elma suyu ile ıslatınız. Süt ve irmiği pişiriniz. İçine muzu rendeleyiniz. Bu karışımı elma suyu ile ıslanan etimeklerin üzerine dökünüz.

1 havuç

1 adet kereviz sapı

1 adet yeşil soğan

250 gr yağsız dana eti

Tüm malzemeleri suda haşlayınız. Haşladığınız suyu süzdükten sonra buz kalıplarına dökerek buzlukta saklayınız. Et suyunuzu istediğiniz çorba ve sebze yemeğine ekleyebilirsiniz.

2 dilim balkabağını küp halinde doğra. 1,5 çay bardağı su ile ağır ateşte pişir.

1 adet havuç

1 adet patates

1 adet kabak

½ çay bardağı prinç veya mercimek.

Tüm karışım 2 bardak su ile pişirilir. Tel süzgeçten geçirilir. 1 çorba kaşığı zeytinyağı ilave edilir. 7. ay itibari ile bu karışıma brokoli, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler eklenebilir. Karışım ezilerek hazırlanabilir.

200 gr brokoli

1 patates

Karışımı 1 bardak suyla ağır ateşte pişiriniz. Ezerek hazırlayınız.

1 parça yağsız tavuk göğsü

1 çay bardağı arpa şehriye

Maydonoz veya dereotu

1 diş sarımsak

1 yumurta sarısı

½ limon suyu

Yumurta sarısı ve limon suyu dışındaki tüm malzemeleri 2 bardak suda pişiriniz. Yumurta sarısı ve limonu çırpıp soğutulmuş çorba karışımından ekleyerek çırpınız. Oluşan terbiye karışımını çorbaya ilave ediniz.

1 Çay bardağı buğday

3 bardak su

1 tatlı kaşığı zeytinyağı

3 çorba kaşığı tarhana

1 tatlı kaşığı nane

Buğdayı 1 gece önceden 1 bardak su ile kaynatın ve altını kapatın. Sabah üzerine 2 bardak soğuk su ekleyip orta ateşte 40 dk. Pişirin. Bir kasede tarhanayı 1 su bardağı su ile çırpın ve tencereye dökün. Nane ve zeytinyağını çiğ olarak ya da kızdırarak çorbaya ekleyin.

1 su bardağı kadar ayıklanmış mevsim balığı

1 adet küçük soğan

2 diş sarımsak

1 adet havuç

1 adet patates

1 çorba kaşığı prinç

Yarım limon suyu

1 çorba kaşığı zeytinyağı

Maydanoz

2 su bardağı su

Tüm malzemeleri tencereye koyarak orta ateşte 30 dk pişirin. Balığınız kılçıklı ise kılçıklarını temizleyin. Sebze karışımını tel süzgeçten geçirin veya ezin balık etlerini üzerine ilave edin.

200 gr kemikli et

2 çorba kaşığı un

1 kaşık zeytinyağı

2 su bardağı et suyu

2 diş sarımsak

1 tatlı kaşığı sirke

Nane veya Maydanoz

Kemikli etleri 3 bardak suda haşlayın. Suyunu süzgeçten bir kaba aktarın. Etleri didikleyip suyun içine koyun. Tencerede yağ ve unu 2 dk kaynatın üzerine ılık et suyu karışımını çırparak ekleyin en son sirke, sarımsak, maydanoz veya naneyi ekleyin.